Łączność:

CB Radio

CB radio jest optymalnym środkiem łączności dla potrzeb off-road. Składają się na to duży zasięg, dość powszechne stosowanie, spora dostępność urządzeń i osprzętu. Radiotelefony CB występują zarówno jako ręczne jak i samochodowe.
Montaż radia do samochodu nie jest sprawą skomplikowaną, wymaga jednak odrobiny pracy. Po pierwsze wybieramy miejsce zainstalowania radiotelefonu - najlepiej takie, gdzie będzie mógł z niego korzystać zarówno kierowca jak i pilot. Nie zapomnijmy o przykręceniu wieszaka do mikrofonu - latający po całej kabinie mikrofon nie jest dobrym rozwiązaniem.
Podłączenie radiotelefonu do instalacji elektrycznej samochodu wykonujemy w ten sposób, aby włączyć radiotelefon jak najbliżej akumulatora (można go podłączyć bezpośrednio do zacisków akumulatora). Jeśli podłaczamy radio w innym miejscu instalacji elektrycznej, zróbmy to tak, aby można było z niego korzystać bez włączonego zapłonu - radia często używa się na postoju.

Od prawidłowego wyboru miejsca montażu anteny zależy zarówno jej trwałość jak i zasięg radia. W samochodach użytkowanych szosowo najkorzystniejszym miejscem jest środek dachu, w samochodach użytkowanych off-road tak zamontowana antena narażona jest na uszkodzenie przez gałęzie. Jeśli decydujemy się jednak na taki punkt montażu wybierzmy antene jak najbardziej giętką, o promienniku wykonanym z cienkiego pręta stalowego. Przed wjechaniem do lasu antenę można lekko pochylić (pamiętając o tym, że wływa to negatywnie na parametry anteny - zasięg zmniejsza się).
Często stosowany jest montaż anteny na tylnej ścianie samochodu lub na tylnym zderzaku - tak umieszczona antena jest w dużym stopniu chroniona przed uderzeniami gałęzi. Parametry pracy tak zamontowanej anteny nie są jednak tak dobre jak anteny umieszczonej na dachu - musimy się więc spodziewać ograniczonego zasięgu.
Antenę montujemy bądź wiercąc dziurę w blasze samochodu, bądź za pomocą odpowiednich wsporników. W obu przypadkach musimy zapewnić dobry kontakt mocowania anteny z masą samochodu.
Anteny mocowane na podstawie magnetycznej mają dyskusyjną przydatność do celów off-road - na ogół są zdejmowane z auta przez pierwszą solidną gałąź. Jeśli korzystamy z radia sporadycznie i potrzebujemy jedynie łączności krótkodystansowej - np. w kolumnie - możemy zastosować krótką antenę magnetyczną ustawianą na masce.

Pierwszą czynnością, jaką wykonujemy po zainstalowaniu radia i anteny jest zestrojenie anteny. Wykonuje sie to przy pomocy reflektometru.

W praktyce spotykamy się z trzema rodzajami strojenia anteny:
  • poprzez wysuwanie i wsuwanie stroika znajdującego się na końcu anteny
  • poprzez przycinanie promiennika anteny (jest to sposób jednorazowy - może okazać się, że np. po zmianie miejsca montażu taka antena nie da się ponownie zestroić)
  • poprzez zmianę położenia pierścieni dostrojczych na cewce anteny.

    Procedura postępowania przy strojeniu anteny jest następująca:
  • ustawiamy radio na kanale 20
  • reflektometr włączamy w przewód antenowy za radiotelefonem przy pomocy krótkiego przewodu podłączeniowego. Reflektometr ma gniazda oznaczone TRX (tu podłączamy radio) i ANT (tu podłączamy linię antenową).
  • jeśli reflektometr ma przełącznik SWR/PWR to ustawiamy go w pozycję SWR
  • przełącznik FWD/REF ustawiamy w pozycję FWD i wciskamy nadawanie
  • pokrętłem kalibracyjnym ustawiamy wskazówkę na końcu skali
  • przełącznik przełączamy w pozycję REF
  • odczytujemy SWR
    Ideałem jest SWR równy 1, jednak w praktyce satysfakcjonującą wartością jest SWR mniejszy niż 1,5.
    Jesli SWR jest wyższy zaprzestajemy nadawania i przystępujemy do strojenia anteny. Aby ułatwić sobie sprawę mierzymy jeszcze SWR na kanale 1 i 40.
    Jeśli na kanale 1 SWR jest niższy niż na kanale 40, to antena jest zestrojnona poniżej pasma (musimy ją skrócić).
    Z kolei jeśli SWR na kanale 40 jest niższy niż na kanale 1, to antena jest za krótka - musimy ją wydłużyć.
    Jeśli zmiana długości anteny nie ma wpływu na SWR, to należy sprawdzić wszystkie połączenia, kabel (czy nie jest gdzieś przetarty), kontakt mocowania anteny z masą. Jeśli wszystkie połączenia wydają się być dobre a taka sytuacja nadal ma miejsce, to którys element układu jest najprawdopodobniej uszkodzony.
    W tej chwili użytkowanie CB radia jest w pełni legalne i nie podlega żadnym opłatom.


    Poza CB radio największą popularnością cieszą się następujące systemy komunikacji:

    PMR446

    Pracuje w paśmie 446 MHz (UHF), z mocą do 0,5 W, zapewniając zasięgi rzędu kilkuset metrów - 3 km. (producenci deklarują zasięg 5 km - w praktyce bardzo trudny do osiągnięcia). Są to wyłącznie urządzenia ręczne, bez możliwości podłączenia zewnętrznej anteny.
    Użytkuje się bez opłat i zezwoleń.

    Zaletą urządzeń PMR i LPD są małe wymiary i bogaty zestaw funkcji, z których przydatne to CTCSS (subtony blokujące, pozwalajace na uniknięcie zakłóceń) i VOX (uruchamianie głosem, bez konieczności wciskania PTT).
    Do radiotelefonów istnieje możliwość podłączenia zestawów słuchawkowych, nagłownych, etc.
    Zasięg tych urządzeń w praktyce umozliwia komunikację między kierowcą a pilotem podczas rozpoznawania trasy, oraz łaczność miedzy blisko jadącymi samochodami.

    PMR154

    Private Mobile Radio - pracuje w paśmie 154 MHz (VHF), z mocą do 1 W, zapewniając zasięgi rzędu kilku kilometrów. Wyłącznie urządzenia ręczne, bez możliwości podłączenia anteny samochodowej.
    Opłata rejestracyjna w URTiP + roczny abonament, aby legalnie użytkować.

    LPD

    Low Power Device - pracuje w paśmie 433 MHz (UHF), z mocą do 0,1 W, zapewniając zasiegi rzędu kilkuset metrów. Wyłącznie urządzenia ręczne, bez możliwości podłączenia zewnętrznej anteny.
    W Polsce nielegalne - użytkowanie na własną odpowiedzialność.

    Spotyka się czasami radiotelefony pracujące w innych standardach (np. amerykańskim FRS). Są to urządzenia przywożone jednostkowo z zagranicy, ich używanie w Polsce jest nielegalne. Przegląd systemów łączności osobistej stosowanych w innych krajach znajduje się tutaj.

    Powrót